De letter Samech
Een Bijbelse overdenking van ds. Arenda Haasnoot over Samech, ondersteuning en vertrouwen.
Na de Aleph, Beet, Gimel, Dalet, Hee, Wav, Zajin, Chet,Tet, Jod, Kaf, Lamed, Mem, Noen (Nun) is de Samech de vijftiende letter in het Hebreeuwse alfabet, oftewel alefbeet. De getalswaarde van deze letter is zestig.
Samech betekent ondersteunen en ergens op vertrouwen. In het Achttiengebed, het gebed dat gelovige Joden dagelijks bidden, wordt God aangesproken als Someech nefiliem, Ondersteuner van de gevallenen. ‘De HEERE ondersteunt allen die vallen, [samech] Hij richt alle gebogenen op’ (Psalm 145: 14.
Na de Samech komt de letter Ajin. De Talmoed zegt daarvan: smoch ani’iem – ondersteun degenen die arm zijn. Er zijn tradities waarin Samech in verband wordt gebracht met een slang. Gezien de vorm van de letter is dat niet verwonderlijk. De Samech lijkt op een gesloten cirkel, waarvan het begin en het einde met elkaar verbonden zijn. Zo staat de Samech ook voor oneindige toewijding, bijvoorbeeld bij de huwelijkstrouw. Op de berg Sinaï nam God Israël tot Zijn vrouw. De Thora die het volk krijgt is als de trouwring die God geeft. Israël verplicht zichzelf om Gods geboden te volgen. Daarop verplichtte God zichzelf om het Joodse volk te voorzien van levensonderhoud.
In Exodus 31: 18 staat beschreven dat God zelf de twee stenen tafelen van het verbond op de berg Sinaï beschreef. Men gaat ervan uit dat de letters uit de steen gehakt werden. In het geval van de slot-Mem (een vierkant) en de Samech (een cirkel) zou dat een probleem opleveren. De inhoud van de letter zou eruit kunnen vallen. Er zou dan alleen een cirkel en een vierkant te zien zijn. Maar dat gebeurde niet. Daarom verwijzen deze letters naar de onvergankelijkheid en de eeuwigheid.
Tot slot bestaat de priestelijke zegen (Numeri 6: 24-26hsv) in de Hebreeuwse tekst uit vijftien woorden en zestig letters. Volgens een traditie in de Misjna bevat een hand dertig botjes. Dus wanneer de priester zijn handen opheft om te zegenen corresponderen deze twee keer dertig beenderen met de zestig letters van de zegen:
De HEERE zegene u
en behoede u!
De HEERE doe Zijn aangezicht over u lichten
en zij u genadig!
De HEERE verheffe Zijn aangezicht over u
en geve u vrede!
