Bidden met de psalmen: woorden voor vreugde en verdriet
Hoe kun je met de psalmen bidden? Een praktische leeswijze met ruimte voor dankbaarheid, vragen, verdriet en vertrouwen.
Niet iedere dag heb je dezelfde woorden voor God. Soms ben je dankbaar, soms onrustig en soms weet je niet wat je voelt. De psalmen kunnen dan een gesprek openen. Deze Bijbelse liederen laten heel verschillende stemmen horen. Je hoeft niet eerst de juiste stemming te vinden om er een te lezen.
Luister eerst naar de dichter
Een psalm is geen verzameling losse spreuken. Lees daarom eerst het hele lied. Wie spreekt? Welke beelden worden gebruikt? Is er een verandering in toon? Wat wordt gevraagd en wat wordt herinnerd? Door eerst te luisteren geef je de tekst ruimte voordat je hem op jezelf toepast.
In Psalm 13 klinkt een klacht over Gods ervaren afwezigheid, een vraag om antwoord en uiteindelijk vertrouwen. Dat verloop hoeft geen schema voor jouw eigen gebed te worden. Je mag juist opmerken dat een mens zijn nood bij God brengt zonder die eerst netjes op te lossen.
Welke woorden passen vandaag?
Lees de psalm daarna nog eens langzaam. Misschien blijft één zin of beeld bij je hangen. Schrijf op wat het oproept. Een herinnering, een vraag, weerstand of opluchting kan allemaal een begin van aandacht zijn. Je hoeft niet te doen alsof iedere regel onmiddellijk bij jouw leven past.
Soms lees je woorden van vreugde terwijl je verdrietig bent. Dan kun je denken aan iemand die nu wél iets te vieren heeft. Andersom kan een klaagpsalm je aandacht richten op iemand die lijdt, ook wanneer het met jezelf goed gaat. Zo helpen psalmen om verder te kijken dan je eigen moment.
Spreek in je eigen woorden
Je kunt na het lezen een paar zinnen tot God richten. Bijvoorbeeld: dit begrijp ik nog niet; hiervoor wil ik danken; voor deze persoon wil ik bidden. Je hoeft de dichter niet te imiteren. Laat zijn woorden een aanleiding zijn voor een eerlijk gebed vanuit jouw situatie.
Ook stilte kan daarbij horen. Zet desnoods een paar minuten apart waarin je niets nieuws leest en niets hoeft te zeggen. Wanneer je gedachten afdwalen, kun je rustig terugkeren naar het beeld dat je koos. Het gaat om aandacht, niet om een foutloze oefening.
Wat doe je met scherpe woorden?
Sommige psalmen spreken fel over vijanden, oordeel en wraak. Lees zulke passages in hun verband en wees voorzichtig om er meteen een opdracht voor jezelf van te maken. Een uitgesproken klacht is niet hetzelfde als toestemming om iemand kwaad te doen.
Bespreek een moeilijke psalm met anderen. Welke nood klinkt erin? Hoe lees je deze woorden naast het onderwijs van Jezus? Er mag ruimte zijn voor vragen zonder dat je de moeilijke regels hoeft over te slaan of eenvoudig goed te praten.
Samen een psalm lezen
Kies in een huiskring een korte psalm. Laat iedereen eerst iets over de tekst zeggen, en pas daarna iets over de eigen ervaring. Niemand hoeft persoonlijke dingen te delen. Je kunt afsluiten door de gebeden van de groep samen te brengen, of door de psalm nog één keer rustig te lezen.
Voor een eerste week zijn Psalm 13 en Psalm 23 twee verschillende ingangen. De ene helpt woorden zoeken voor verlatenheid, de andere overweegt Gods zorg als Herder. Geef beide hun eigen stem, en kijk welke vraag je mee wilt nemen.